هر سه زنده‌اند ، خلافت پس از درگذشت او از آن همان نخستين كس است ، اما اگر در روزگار حيات او آن نخستين وليعهد درگذشته باشد پس از درگذشت خليفه ، جانشينى او به دومين وليعهد رسد ؛ و اگر هم دو وليعهد اول و دوم در روزگار حيات خليفه درگذشته باشند پس از درگذشت او خلافت به سومين وليعهد خواهد رسيد ؛ چرا كه به واسطه همان ولايتعهدى پيشين كه از سوى خليفه صورت پذيرفته ، در دورهء حيات او چگونگى خلافتش قطعى شده است . اگر همين خليفه در حالى درگذرد كه هر سه وليعهد او زنده‌اند و بدين‌سان خلافت به نخستين وليعهد برسد و او بخواهد كسى غير از آن دو تن ديگر را كه خليفهء پيشين تعيين كرده است وليعهد خويش گيرد ، برخى از فقيهان ، به استناد همان ترتيب نخستين ، اين كار را مگر در صورتى كه آن دو تن داوطلبانه از سمت خود دست بردارند ممنوع دانسته‌اند ؛ چه ، سفّاح ولايتعهدى خويش را به منصور و پس از او به عيسى بن موسى سپرد . اما پس از آن ، هنگامى كه منصور [ در پى رسيدن به خلافت ] قصد داشت مهدى را بر عيسى مقدم بدارد از عيسى خواست چون حقى در اين خصوص دارد از ولايتعهدىاى كه دارد داوطلبانه بگذرد . در اين زمان ، فقيهان روزگار به رغم همهء فراوانى و در اختيار بودن ، نتوانستند راهى براى منصور بيابند تا از رهگذر آن ، عيسى را به زور از ولايتعهدى محروم كند تا آن‌كه سرانجام او خود دست برداشت و با رضايت از آن ولايتعهدى چشم پوشيد . اما آنچه در همين مسأله از مذهب شافعى رضى اللّه عنه برمىآيد و نيز آنچه اكثريت فقيهان برآنند ، اين است كه جايز است وليعهدى كه خلافت به او رسيده است خلافت را از آن كسانىكه توسط خليفهء پيشين و در مرتبتى پس از او به ولايتعهدى برگزيده شده بودند بازگيرد و به هركس كه خود مىخواهد بسپارد . از اين ديدگاه ، آن ترتيبى كه خليفهء پيشين ميان وليعهدهاى خويش مقرر داشته است تنها به همان فرد نخست كه پس از مرگ وى استحقاق خلافت يافته است محدود خواهد شد و چون خلافت بر حسب همان ترتيب پيشين به يكى از وليعهدها برسد ، او خود سزامندتر خواهد بود كه هركس را كه مىخواهد وليعهد خويش قرار دهد ؛ چرا كه او با رسيدن خلافت به وى ولايتى عام مىيابد و فرمان او رواست و حق وى نيز در اين‌باره از هر حقى ديگر قوىتر و وصيت او هم در اين زمينه از هر وصيتى ديگر نافذتر است . اين چيزى است متفاوت با آنچه پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و إله انجام داد و فرماندهان سپاه موته را يكى پس از ديگرى و بر اين فرض كه فرمانده پيشين از دست برود تعيين كرد ؛ چه ، آن تعيين جانشينان فرماندهى در حيات پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و إله و بدان منظور انجام يافت كه فرماندهى